Huỳnh Thị Mến

Chị Huỳnh Thị Mến học đan từ mẹ. Ở xưởng, mọi chao đèn đều qua tay chị: chao mây, chao cói, và chao giấy dó dán lên khung đồng của anh Lộc.

Chị làm gì trên một chiếc đèn

Chị đan theo khuôn gỗ. Mỗi mẫu, mỗi cỡ có một khuôn riêng, để các chao trong một bộ giống nhau và chiếc đèn đặt hôm nay giống chiếc đặt năm ngoái. Một chao Hạ Chí Ø45 mất hai ngày đan: mây đan thưa để ánh sáng lọt ngang, in hoa văn lên tường. Chao Đông Chí đan kín, chừa một vòng thưa ở giữa. Chao cói của Lập Thu và Tiểu Mãn dệt chặt hơn, dồn sáng xuống dưới.

Chị cũng là người chọn giấy dó. Chao giấy dó dán hai lớp lên khung, để ánh sáng ra đều mà vẫn thấy thớ giấy. Đan hoặc dán xong, chị phủ một lớp chống ẩm mờ lên chao mây và cói.

Một điều chị học được

Những bộ Tiểu Mãn đầu tiên, chị đan tay không, không khuôn. Ba chao Ø24 treo thành hàng trên quầy, chao giữa to hơn hai chao kia gần một phân, đứng xa vẫn thấy. Chị đan lại cả bộ. Từ đó chao nào cũng đan trên khuôn, kể cả chao lẻ.

Chị để ý gì cho khách

Chị nói thẳng chỗ nào không treo được: đèn mây không treo trong phòng tắm hay ngoài hiên hứng mưa; giấy dó không hợp nơi ẩm. Vì vậy chao ở Nhà Chín Phòng tại Đà Lạt là mây phủ chống ẩm, không phải giấy dó. Chăm chao mây thì lau khăn khô mỗi tháng là đủ.

Chị viết

• Đèn mây tre đan: nhìn gì khi chọn, giữ thế nào cho bền
• Đèn ngủ giấy dó: ánh sáng qua một tờ giấy làm từ vỏ cây
• Mây, cói hay tre: ba sợi, ba kiểu ánh sáng
• Đèn mây trong mùa mưa: phòng mốc và xử lý khi đã mốc
• Đèn mây tre đan xuất khẩu và đèn xưởng nhỏ khác nhau ở đâu

Xem thêm trang chất liệu mây và giấy dó.